Waarom zou je een speciale barbell gebruiken?

Een rechte olympische barbell is niet voor niets de basis van vrijwel iedere sportschool en homegym. Je kunt ermee squatten, deadliften, bankdrukken, roeien, overhead pressen en natuurlijk olympisch gewichtheffen. Toch bestaan er daarnaast allerlei speciale barbells, zoals de Safety Squat Bar, Hex Bar, Swiss Bar, Bow Bar en Fat Bar.

Maar waarom zou je zo'n speciale halterstang gebruiken als je al een gewone barbell hebt?

Het belangrijkste verschil zit niet alleen in hoe de barbell eruitziet. Door de vorm van de stang kunnen ook je grip, lichaamshouding en de positie van de belasting veranderen. Daardoor kun je een bekende oefening op een andere manier uitvoeren, een andere trainingsprikkel creëren of simpelweg meer variatie aan je krachttraining toevoegen.

Een speciale barbell is daarom meestal geen vervanger van een goede rechte barbell. Zie hem vooral als een uitbreiding van je trainingsmogelijkheden.

Wat is een speciale barbell?

Met een speciale barbell bedoelen we een halterstang die qua vorm, grip of positie van de belasting duidelijk afwijkt van een traditionele rechte barbell.

Dat kan bijvoorbeeld door:

• een gebogen vorm;
• meerdere handgrepen;
• een neutrale grip;
• handgrepen naast het lichaam;
• een afwijkende positie van het gewicht;
• een dikkere diameter van het gedeelte dat je vasthoudt.

Sommige speciale barbells zijn ontwikkeld voor een specifieke oefening of krachtsport. Andere zijn juist verrassend veelzijdig.

Wil je eerst een overzicht van de verschillende uitvoeringen? Bekijk dan onze speciale en korte barbells. Daar vind je onder andere Hex Bars, Swiss Bars, Safety Squat Bars, Curl Bars, Camber Bars en Strongman Bars.

Waarom kan de vorm van een barbell verschil maken?

Bij krachttraining verplaats je weerstand ten opzichte van je lichaam. Waar die weerstand zich bevindt en hoe je de stang vasthoudt, heeft invloed op de beweging.

Een goed voorbeeld is de deadlift. Bij een conventionele deadlift bevindt een rechte barbell zich vóór je lichaam. Bij een Hex Bar sta je juist in het midden van de bar en bevinden de handgrepen zich naast je lichaam.

Ook bij squatten zien we dit terug. Bij een normale back squat ligt een rechte barbell op je bovenrug. Een Safety Squat Bar heeft een andere vorm en handgrepen aan de voorkant. Daardoor verandert niet alleen de positie van je handen, maar kan ook je houding tijdens de squat veranderen.

De keuze voor een barbell kan daarmee invloed hebben op onder andere:

• je grip;
• je lichaamshouding;
• de positie van de belasting;
• de bewegingsuitslag;
• hoeveel gewicht je kunt gebruiken;
• de verdeling van de belasting over gewrichten en spieren;
• kracht, snelheid en vermogen tijdens een beweging.

Dat betekent niet dat een speciale barbell automatisch beter is. Het betekent vooral dat je met verschillende barbells verschillende varianten van een oefening kunt uitvoeren.

Welke speciale barbells zijn interessant?

Er bestaan behoorlijk wat speciale halterstangen. Hieronder bespreken we een aantal varianten die je regelmatig tegenkomt bij krachttraining, powerlifting, functional fitness en strongman.

Safety Squat Bar

Een Safety Squat Bar, vaak afgekort tot SSB, is speciaal ontwikkeld voor squatvariaties. De stang heeft een gebogen constructie en aan de voorkant bevinden zich handgrepen die je tijdens het squatten kunt vasthouden.

Dat is duidelijk anders dan bij een normale back squat, waarbij je je handen achter of naast je schouders op een rechte barbell plaatst.

Ook uit onderzoek blijkt dat beide squatvarianten niet helemaal hetzelfde zijn. In onderzoek onder competitieve powerlifters lag de 3RM met een Safety Squat Bar gemiddeld 11,3% lager dan met een traditionele barbell. Tegelijkertijd werd met de Safety Squat Bar een rechtere romppositie gemeten. Ander onderzoek vond eveneens een lagere maximale squatbelasting met een Safety Squat Bar.

Je gebruikt een SSB dus niet automatisch om méér gewicht te squatten. De belangrijkste meerwaarde is dat je een andere squatvariant aan je training toevoegt.

Een Safety Squat Bar kan interessant zijn voor:

• variatie naast je normale back squat;
• krachttrainers en powerlifters die verschillende squatvarianten gebruiken;
• sporters die een andere positie van armen en schouders willen gebruiken;
• trainingsprogramma's waarin de belasting of uitvoering van de squat regelmatig wordt gevarieerd.

Bekijk de Safety Squat Bars van SQMIZE® wanneer je de verschillende uitvoeringen wilt vergelijken.

Hex Bar of Trap Bar

De Hex Bar, ook wel Trap Bar genoemd, is waarschijnlijk een van de bekendste en meest veelzijdige speciale barbells.

In plaats van achter de barbell te staan, stap je in het midden van de constructie. De handgrepen bevinden zich vervolgens links en rechts naast je lichaam.

Vooral tijdens deadliften voelt dat duidelijk anders dan met een rechte barbell.

Uit eigen ervaring vind ik de Trap Bar simpelweg erg prettig om mee te deadliften. Je kunt er bovendien vaak behoorlijk zwaar mee trainen.

Dat laatste zien we ook terug in meerdere onderzoeken. Zo konden ervaren powerlifters in één studie gemiddeld 265 kg deadliften met een Hex Bar tegenover 245 kg met een rechte barbell. In een ander onderzoek werd met een high-handle Hex Bar eveneens een hogere 1RM gevonden dan bij een conventionele deadlift.

Dat betekent overigens niet dat iedereen automatisch sterker is met een Hex Bar. Er is ook onderzoek waarin vrijwel geen verschil in 1RM tussen beide varianten werd gevonden. Onder andere de hoogte van de handgrepen, techniek, lichaamsbouw en ervaring kunnen hierbij een rol spelen.

Wat uit verschillende onderzoeken wel duidelijk wordt, is dat een Hex Bar deadlift biomechanisch niet simpelweg dezelfde deadlift met een andere stang is. Er zijn verschillen gevonden in onder meer kracht, snelheid, vermogen en belastingverdeling.

Een Hex Bar kun je onder andere gebruiken voor:

• deadlifts;
• zware carries;
• shrugs;
• krachttraining voor sporters;
• explosieve krachttraining;
• variatie naast een conventionele deadlift.

Voor een serieuze homegym vind ik de Trap Bar daarom een van de interessantste speciale barbells om naast een gewone olympische barbell te hebben.

Bekijk alle Hex Bars en Trap Bars van SQMIZE® om de verschillende gesloten, open en high-handle uitvoeringen te vergelijken.

Swiss Bar of Multi Grip Bar

Een Swiss Bar herken je aan de verschillende handgrepen in het midden van de barbell.

In plaats van één rechte stang vast te pakken, kun je bij veel modellen kiezen uit verschillende handposities. Afhankelijk van het ontwerp staan de handgrepen recht, schuin of onder verschillende hoeken.

Daarmee kun je bijvoorbeeld trainen met een neutrale grip, waarbij je handpalmen naar elkaar wijzen.

Een Swiss Bar is onder andere te gebruiken voor:

• bench press;
• overhead press;
• rows;
• floor press;
• tricepsoefeningen.

Vooral wanneer je veel pressbewegingen uitvoert, geeft een Swiss Bar je extra mogelijkheden om de positie van je handen en armen te variëren.

Bekijk de Swiss Bars van SQMIZE® wanneer je een speciale barbell met meerdere gripmogelijkheden zoekt.

Bow Bar en Buffalo Bar

Een Bow Bar of Buffalo Bar lijkt op het eerste gezicht nog relatief veel op een gewone barbell. Het grote verschil is de kromming van de stang.

Door die kromming bevinden je handen en de uiteinden van de bar zich in een andere positie dan bij een volledig rechte halterstang.

Deze barbells worden vooral gebruikt voor squatvariaties, maar afhankelijk van het model zijn ook andere oefeningen mogelijk.

Een Bow of Buffalo Bar is vooral interessant voor sporters die al veel met rechte barbells trainen en extra variatie in hun krachttraining willen aanbrengen.

Camber Bar

Bij een Camber Bar bevindt een deel van de belasting zich door het ontwerp op een andere positie dan bij een rechte barbell. Sommige uitvoeringen laten het gewicht bovendien meer bewegen tijdens de oefening.

Daardoor moet je niet alleen kracht leveren, maar de belasting ook gecontroleerd houden.

Camber Bars zijn verkrijgbaar in verschillende vormen. Zo bestaan er varianten voor squats, maar ook cambered bars waarmee je bijvoorbeeld kunt bankdrukken of roeien.

Bekijk onze Camber & Bow Bars om te zien hoeveel verschillende uitvoeringen er binnen deze groep bestaan.

Fat Bar

Bij een Fat Bar is het gedeelte dat je vasthoudt dikker dan bij een normale barbell.

Daardoor wordt grip een belangrijkere factor tijdens de oefening. Zelfs een beweging die je al jarenlang uitvoert, kan met een dikkere stang ineens duidelijk anders aanvoelen.

Een Fat Bar kan bijvoorbeeld worden gebruikt bij:

• deadlifts;
• rows;
• curls;
• presses;
• gerichte griptraining.

Voor sporters waarbij gripkracht een belangrijk onderdeel van de training is, kan een Fat Bar daarom een interessante aanvulling zijn.

Log Bar

De Log Bar komt vooral uit strongmantraining.

In plaats van een dunne rechte stang heeft een Log een groot cilindervormig middendeel met handgrepen erin. De bekendste oefening is de log press, waarbij de Log vanaf de grond naar de schouders wordt gebracht en vervolgens boven het hoofd wordt gedrukt of uitgestoten.

Een Log Bar koop je meestal niet als vervanger van een gewone olympische barbell. Het is een specialistisch trainingsmiddel voor sporters die specifiek strongmanonderdelen willen trainen.

Curl Bar en EZ-bar

Ook een Curl Bar of EZ-bar is eigenlijk een speciale barbell.

Door de gebogen vorm kun je je handen tijdens curls en tricepsoefeningen in andere posities plaatsen dan met een rechte barbell.

Een EZ-bar wordt vooral gebruikt voor:

• biceps curls;
• skull crushers;
• tricep extensions;
• verschillende aanvullende armoefeningen.

Hij is minder veelzijdig dan een gewone olympische barbell, maar juist erg praktisch wanneer je regelmatig specifieke armtraining doet.

Welke speciale barbell past bij welk doel?

Je hoeft niet simpelweg zoveel mogelijk verschillende barbells te verzamelen. Kijk vooral naar wat je al hebt en welke trainingsmogelijkheid je nog wilt toevoegen.

Als je vooral wilt...	Interessante barbell
Meer variatie in je squattraining	Safety Squat Bar
Deadliften vanuit een andere positie	Hex Bar / Trap Bar
Pressen met verschillende of neutrale grepen	Swiss Bar
Een andere barpositie bij squats	Bow / Buffalo Bar
Extra variatie in squat, press of row	Camber Bar
Je grip extra uitdagen	Fat Bar
Strongman trainen	Log Bar
Biceps en triceps gericht trainen	Curl Bar / EZ-bar

Heb je een speciale barbell echt nodig?

Nee.

Voor de meeste sporters die een homegym beginnen, zouden we eerst investeren in een goede rechte olympische barbell. Combineer die met halterschijven, een rack en eventueel een trainingsbank en je hebt al enorm veel mogelijkheden voor krachttraining.

Bekijk bijvoorbeeld eerst onze barbells en halterstangen wanneer je nog op zoek bent naar de basis voor je training.

Speciale barbells worden vooral interessant zodra die basis er al staat.

Stel dat je al een aantal jaren squat, bench presst en deadlift. Met nóg een vergelijkbare rechte barbell krijg je waarschijnlijk weinig nieuwe trainingsmogelijkheden. Een Hex Bar, Safety Squat Bar of Swiss Bar kan je trainingsruimte daarentegen daadwerkelijk uitbreiden.

Voor een commerciële sportschool, PT-studio of vereniging ligt dat iets anders. Daar trainen verschillende sporters met verschillende doelen. Meerdere soorten barbells geven trainers meer mogelijkheden om oefeningen en trainingsprogramma's te variëren.

Welke speciale barbell zouden wij als eerste kiezen?

Dat hangt af van je trainingsdoel, maar voor een allround krachtsporter zouden een Hex Bar, Safety Squat Bar en Swiss Bar wat ons betreft drie logische kandidaten zijn.

De Hex Bar is zeer veelzijdig en geeft je een duidelijk andere manier van deadliften. Een Safety Squat Bar voegt een echte squatvariant toe en een Swiss Bar geeft juist veel extra mogelijkheden bij presses en rows.

Persoonlijk zou ik de Hex Bar daarbij hoog op het lijstje zetten. Hij voelt tijdens het deadliften prettig aan, je kunt er serieus zwaar mee trainen en je kunt hem voor meer gebruiken dan alleen deadlifts.

Train je specifiek voor strongman, powerlifting of een andere krachtsport, dan kan de volgorde natuurlijk compleet anders zijn.

En heb je nog geen goede rechte barbell? Dan zouden we daar beginnen.

Speciale barbells als aanvulling op je homegym

Een goede homegym hoeft geen rek vol met tientallen verschillende barbells te hebben. Het is belangrijker dat iedere stang een duidelijke functie heeft.

Een rechte olympische barbell vormt voor de meeste sporters de basis. Voeg daar vervolgens één speciale barbell aan toe die past bij jouw training en je krijgt direct veel meer mogelijkheden.

Train je vooral zwaar met deadlifts? Kijk dan naar een Hex Bar. Wil je meer squatvariatie, dan ligt een Safety Squat Bar voor de hand. Doe je veel bench press, overhead press en rows, dan kan juist een Swiss Bar een interessante volgende aankoop zijn.

Wil je alle mogelijkheden naast elkaar bekijken? Bekijk dan het complete assortiment speciale barbells van SQMIZE®.

Veelgestelde vragen over speciale barbells

Wat is een speciale barbell?

Een speciale barbell is een halterstang die qua vorm, grip of positie van de belasting afwijkt van een traditionele rechte barbell. Voorbeelden zijn een Safety Squat Bar, Hex Bar, Swiss Bar, Camber Bar en Fat Bar.

Welke speciale barbell moet ik als eerste kopen?

Dat hangt af van je training. Voor deadliftvariatie is een Hex Bar interessant, voor squatvariatie een Safety Squat Bar en voor verschillende pressbewegingen een Swiss Bar. Heb je nog geen goede rechte olympische barbell, dan is die voor de meeste sporters de logischere eerste aankoop.

Kun je meer gewicht deadliften met een Hex Bar?

Dat kan, maar het geldt niet automatisch voor iedereen. Verschillende onderzoeken vonden een hogere maximale belasting met een Hex Bar dan met een conventionele deadlift, terwijl ander onderzoek vrijwel geen verschil vond. Onder andere het ontwerp en de hoogte van de handgrepen kunnen invloed hebben op de vergelijking.

Is een Safety Squat Bar beter dan een gewone barbell?

Niet per definitie. Het zijn verschillende trainingsmiddelen. Onderzoek laat zien dat een Safety Squat Bar de uitvoering van een squat kan veranderen en dat sporters er doorgaans minder maximale belasting mee gebruiken dan met een traditionele barbell. Welke variant het meest geschikt is, hangt af van je trainingsdoel.

Wat is het verschil tussen een Trap Bar en een Hex Bar?

De termen Trap Bar en Hex Bar worden meestal voor hetzelfde type speciale halterstang gebruikt. Hex Bar verwijst naar de oorspronkelijke zeshoekige vorm. Tegenwoordig bestaan er ook open varianten die technisch gezien niet meer volledig zeshoekig zijn, maar nog steeds Trap Bar of Hex Bar worden genoemd.

Vervangt een speciale barbell een gewone barbell?

Meestal niet. Een rechte olympische barbell blijft voor de meeste krachtsporters de meest veelzijdige basis. Speciale barbells zijn vooral interessant om extra oefeningen, grepen en trainingsvariaties aan je bestaande training toe te voegen.